2010 in review

January 2, 2011

The stats helper monkeys at WordPress.com mulled over how this blog did in 2010, and here’s a high level summary of its overall blog health:

Healthy blog!

The Blog-Health-o-Meter™ reads Fresher than ever.

Crunchy numbers

Featured image

A helper monkey made this abstract painting, inspired by your stats.

A Boeing 747-400 passenger jet can hold 416 passengers. This blog was viewed about 12,000 times in 2010. That’s about 29 full 747s.

In 2010, there were 4 new posts, growing the total archive of this blog to 35 posts. There were 2 pictures uploaded, taking up a total of 29kb.

The busiest day of the year was October 14th with 126 views. The most popular post that day was Permulaan Sistem Akhbar di Malaysia.

Where did they come from?

The top referring sites in 2010 were search.conduit.com, google.com.my, en.wordpress.com, mail.yahoo.com, and facebook.com.

Some visitors came searching, mostly for contoh ulasan buku, contoh ulasan jurnal, ulasan jurnal, ulasan buku, and contoh ulasan artikel.

Attractions in 2010

These are the posts and pages that got the most views in 2010.


Permulaan Sistem Akhbar di Malaysia August 2009


Contoh Ulasan Buku 2 September 2009


Contoh Ulasan Buku 3 September 2009


Undang-undang & Kebebasan Akhbar Part 2 Perbincangan October 2009


Undang-Undang Mesin Cetak & Undang-undang Hasutan September 2009


Review of my book by Dr Sankaran Ramanathan

August 1, 2010

Inserted on 1 Aug. 2010 for the benefit of a reader who wanted to read a review of the book.

The Journal of International Communication
Book Reviews in Vol. 4 No. 1 (1997)

Safar Hasim, Mohd. 1996.
Akhbar dan Kuasa: Perkembangan Sistem Akhbar di Malaysia Sejak 1806 (Newspapers
and Power: Development of the Press System in Malaysia Since 1806). Kuala Lumpur:
Penerbit Universiti Malaya (University of Malaya Press). xviii+417 pp.

(My comment: the title of the book should have been translated as The Press (not Newspapers) and Power: Development of the Press System in Malaysia Since 1806)
Siebert, Peterson and Schramm’s (1956) treatise Four Theories of the Press has shaped discussions on press systems of the world for the past 40 years. Apart from being prescribed as compulsory reading for courses in international communication taught worldwide, it has become a constant and steady source of reference for scholars and students of mass communication. In short, it has become a revered piece of writing, somewhat akin to the religious texts of yore.
Hence, it takes a special kind of courage to take a tilt at these revered theories. The brand of courage needed is even more special when the person attempting the joust is a relative lightweight from the Third World who is brave enough to write in his own national language. Such is the case for the theoretical discussion that underpins the approach to the study of the press system in Malaysia in Safar Hasim’s book.
A former journalist with Malaysia’s national news agency BERNAMA, Hasim has moved gracefully into academe, with this book serving as adequate testimony to the smooth and easy transition. Hasim’s book is based on his 1993 doctoral dissertation. Malaysian legal expert Professor Ahmad Ibrahim notes in the preface that the book analyzes the development of the legal framework within which the Malaysian press has operated, going back to early colonial times and encompassing a time span of nearly two centuries. Not only does Hasim dissect the Four Theories, he also proposes his own typology applicable to the different periods since 1806, when the first English newspaper, The Prince of Wales Island Gazette, was published in the Straits Settlements.
Beginning with an overview of the press system in Malaysia, Hasim discusses various degrees of freedom and control over the press, focusing on the legal framework within which the press has operated (Chapter 1). He devotes Chapter 2 to a theoretical discussion from the perspective of power. Borrowing the ideas of Locke and Montesquieu regarding the doctrine of separation of powers, he utilizes the integration/power separation approach to analyze the press system. He sees power as one dimension that encompasses and affects five power elements in the state, viz., the executive, the legislative, the judiciary, the press and the people. Rejecting the approach dictated by the Four Theories, he zooms in on the varying relationships between the executive and the other elements. Thus, he proposes a nine-point typology of power relationships, ranging from absolute integrated power (wherein the executive totally controls the other four elements) to dispersed power (wherein the five elements are independent of each other and no single element controls the others).
It is this classification that merits Hasim’s study to be regarded as exploratory in nature. One has to commend him for attempting to steer away from the Four Theories model and suggesting the new typology. Regrettably, he fails to refer to the typology again in the concluding section of the book. Such reference would have definitely strengthened the book’s theoretical component.
Hasim divides the history of Malaysian journalism into four periods:
* 1806 to 1867: The beginnings of the press system
* 1867 to 1941: Power based on laws and regulations
* 1942 to 1957: The period of changes
* 1957 to 1990: The period of independence
Sections 2 to 5 of the book constitute a discussion of these four periods. They provide details various events and developments affecting the press system in Malaya/Malaysia.
The last-named period refers to the time span that followed the Malayan/Malaysian nation’s independence from Britain. The word “independence” has little relevance to the state of the Malaysian press, which is far from being independent. Here is where one can detect a weakness in the book: In Part 5, Hasim fails to make a clearer distinction between the independence of the Malaysian nation and the independence of the press. One would have expected a more lengthy and in-depth discussion in the opening chapter of that section (Chapter 18), which is a rather skimpy four pages.
Other weaknesses are more technical in nature. Instances of inadequate proofreading, especially relating to English quotations and titles of laws/articles in English, stand out. For example, Ahmad Ibrahim’s article is erroneously listed in the bibliography as “Communication and Law from Malaysia Viewpoint” (p.385). In another instance, Cheah Boon Kheng’s Red Star over Malaya is listed twice (pp. 388 and 389). Inconsistencies in style, particularly in the bibliography, also become noticeable. A third technical weakness is the contents page, which does not list the chapters and their headings. However, the overall quality of editing and proofreading, particularly when compared with other academic books in Bahasa Malaysia, is good.
All in all, this is a good book that makes a useful and lasting contribution to the study of mass communication in Malaysia. I recommend it for students and scholars interested in this field who are literate in Bahasa Malaysia/Indonesia. In addition, other students and scholars of international communication interested in taking a tilt at the Four Theories can benefit from Hasim’s foray and, in turn, challenge his nine-point typology of power relationships.

Sankaran Ramanathan
Coordinator of special projects
Asian Media Information and Communication Centre

Bendera Malaysia Berkibar Selamat menyambut kemerdekaan

August 1, 2010



Mohd Safar Hasim added you to the Institute for Caucasica-, Taurica- and Turkestan Studies, Berlin on Academia.edu

June 5, 2010


Mohd Safar Hasim added your name to the Institute for Caucasica-, Taurica- and Turkestan Studies, Berlin on Academia.edu, the global directory of academics and graduate students. We checked your department directory, and it looks like you are at Institute for Caucasica Taurica and Turkestan Studies Berlin. You are currently listed as an ‘unknown’ member: resolve your ‘unknown’ status by following one of the links below:

Yes, I am at Institute for Caucasica Taurica and Turkestan Studies Berlin:

No, I am not at Institute for Caucasica Taurica and Turkestan Studies Berlin:

Stephen Hawking, Richard Dawkins, Paul Krugman, Noam Chomsky and Steven Pinker have all recently confirmed their membership of their departments on Academia.edu.

Many thanks,
The Academia.edu Team

June 1, 2010

<script type=”text/javascript”>

  var _gaq = _gaq || [];
  _gaq.push([‘_setAccount’, ‘UA-16736255-1’]);

  (function() {
    var ga = document.createElement(‘script’); ga.type = ‘text/javascript’; ga.async = true;
    ga.src = (‘https:’ == document.location.protocol ? ‘https://ssl&#8217; : ‘http://www&#8217;) + ‘.google-analytics.com/ga.js’;
    var s = document.getElementsByTagName(‘script’)[0]; s.parentNode.insertBefore(ga, s);



October 30, 2009

30 Okt . 2009

Selamat bertemu kembali untuk pertemuan kedua.

Buku-buku yang saya cadangkan ada di pejabat saya.

Bacalah untuk mendalami pengetahuan. Tidak ada jalan pintas untuk menambah ilmu.

In order to succeed, your desire for success should be greater than your fear of failure – Bill Crosby

Undang-undang & Kebebasan Akhbar Part 2 Perbincangan

October 28, 2009

Part 2 Undang-undang dan Kebebasan Akhbar: Mencari Satu Pedrimbangan Oleh Prof. Dr. Mohd Safar Hasim

Dalam A Case for Media Freedom: Report of Suhakam’s Workshop on Freedom of the Media Held On Aug 2, 2002.

Perbincangan Terhadap Peruntukan-Peruntukan yang Membataskan Kebebasan Akhbar


pada amnya Akta ini masih relevan khususnya yang berkaitan dengan penerbitan yang tidak diingini. Bagaimanapun, ada beberapa peruntukan lain yang perlu diberi perhatian ke arah menyemaknya atau memansuhnya. Peruntukan-peruntukan itu ialah

  1. Lesen Mesin Cetak
  2. Permit penerbitan
  3. Berita Tidak benar
  4. Keputusan Menteri adalah Muktamad dan Tidak Boleh dirujuk kepada Mahkamah

1. Lesen Mesin Cetak

Sebagaimana yang dinyatakan di atas, lesen untuk mesin cetak diperkenalkan dalam tahun 1920, yang bertujuan untuk mengawal akhbar melalui mesin cetak. Entah kenapa pada ketika itu dirasakan kawalan terhadap akhbar boleh dibuat dengan berkesan melalui mesin cetak. Perlu juga diingat mesin cetak yang mencetak akhbar berbahasa Inggeris pada ketika itu dikecualikan daripada kuatkuasa undang-undang itu, kerana terdapat bantahan yang kuat daripada akhbar Inggeris yang mempertahankannya atas alasan Bahasa Inggeris adalah bahasa yang digunakan oleh Kerajaan dan Mahkamah.

Adakah lesen mesin cetak masih diperlukan pada hari ini? Dilihat dari segi amalan demokrasi semata-mata, lesen mesin cetak mungkin tidak perlu kerana is menghalang kepada amalan demokrasi itu. Namun terdapat alasan-alasan yang kuat juga supaya lesen mesin cetak ini masih diperlukan. Misalnya, penggunaan mesin cetak untuk mencetak perkara-perkara yang tidak diingini seperti mencetak wang palsu atau mencetak bahan lucah. Walaupun lesen mesin cetak masih diteruskan, langkah perlu diambil untuk mempastikan supaya pelaksanaannya tidak menyekat amalan demokrasi seperti membataskan kebebasan bersuara dan kebebasan akhbar.

Jika diteliti, Akta ini hanya memperuntukkan pemberian lesen kepada mesin cetak yang boleh mencetak 1,000 naskah sejam. Yang ditekankan di sini ialah saiz mesin cetaknya bukan jumlah naskah yang boleh dicetak. Mesin yang mencetak 1,000 naskah dalam masa lima jam diperlukan lessen.

Akta yang ada sekarang sudah tidak menggunakan premis awal apabila Ordinan Mesin Cetak digubal oleh Kerajaan Colonial di Singapura. Adalah mungkin untuk mempertimbangkan supaya lesen untuk mesin cetak dimansuhkan, sebaliknya ia dikeluarkan sebagai lesen perniagaan biasa.

Jika hendak diteruskan amalan pelesenan, pemberian permit harus diberi apabila diminta. Amalan lalu yang terpaksa melalui proses penyiasatan Tatar belakang yang mengambil mass yang lama oleh pihak polis tidak perlu lagi. Lagipun, perniagaan yang ingin menggunakan mesin cetak tentulah tidak akan mengemukakan nama-nama mereka yang latarbelakangnya dikhuatiri. Langkah penyiasatan hales mungkin perlu pads mass lalu kerana sumber maklumat sukar diperolehi. Bagaimanapun, oleh kerana zaman teknologi maklumat kini, maklumat boleh diperolehi dengan lebih mudah. Apa yang penting ialah apa yang dibuat dengan mesin cetak selepas ia dibenarkan ber alan. Pengumpulan data boleh dibuat selepas ia diluluskan. Pemberian lesen yang lebih mudah akan menolong industri percetakan di negara ini.

  1. Permit Penerbitan

Adakah peruntukan permit penerbitan yang diperkenalkan dalam tahun 1939 masih relevan dalam era teknologi maklumat kini, di mana maklumat atau penerbitan akhbar boleh disalurkan melalui Internet tanpa keperluan permit?

Berdasarkan perkembangan teknologi adalah dirasakan bahawa peruntukan permit penerbitan sudah tidak begitu relevan lagi. Bagaimanapun, ini tidak bermakna sebarang penerbitan boleh diterbitkan di Negara ini. Penerbitan-penerbitan yang bercanggah dengan morality masyarakat, seperti penerbitan lucah tidak harus dibenarkan. Untuk tujuan ini Akta Mesin Cetak dan Penerbitan masih perlu dikekalkan, mengekalkan khususnya bahagian penerbitan yang tidak diingini.

  1. 3.      Berita Tidak Benar

Peruntukan mengenai berita tidak benar diwujudkan dalam pindaan yang dibuat dalam tahun 1987. Setakat ini empat orang telah diambil tindakan, seorang daripadanya didapati bersalah dan. dihukum. Dilihat daripada kes-kes tersebut, tindakan di bawah peruntukan Seksyen 8A hanya diambil terhadap perkara-perkara yang dianggap sensitive dan boleh menggugat orang ramai.

A CASE FOR MEDIA FREEDOM : Report of Suhakam’s Workshop on Freedom of the Media

  1. 4.         Keputusan Menteri Adalah Muktamad

Peruntukan ini yang dimaktubkan dalam Seksyen 13A adalah sate peruntukan bare yang dimasukkan melalui pindaan pada tahun 1987. Pindaan ini tidak membolehkan sebarang tindakan Menteri mengenai Akta ini khususnya berkaitan dengan penolakan permohonan, penggantungan permit dan sebagainya dibawa ke mana-mana Mahkamah. Peruntukan ini membawa maksud tidak ada semakan kehakiman terhadap keputusan Menteri.

Peruntukan ini dimasukkan selepas Aliran mencabar Kerajaan kerana tidak memberinya permit penerbitan untuk menerbitkan Bulanan Aliran dalam Bahasa Melayu. Adalah dirasakan bahawa peruntukan ini patut disemak semula daripada melarang semakan kehakiman (judicial review) kepada membolehkan semakan kehakiman diperuntukkan di dalam Akta.


Pada amnya, Akta Rahsia Rasmi masih perlu dan revelan. Bagaimanapun, ada beberapa perkara yang harus diteliti ke arah mengkemaskini Akta ini, seperti yang dinyatakan di bawah ini:

  1. 1.      Takrif Kerahsiaan

Pada masa ini takrif rahsia adalah tidak begitu jelas. Oleh yang demikian langkah perlu diambil supaya takrifnya dibuat dengan lebih jelas lagi.

  1. 2.      Tempoh Luput Kerahsiaan Automatik

Langkah juga perlu dibuat supaya tempoh luput kerahsiaan sesuatu dokumen atau maklumat harus diwujudkan. Pada masa ini tempoh luput kerahsiaan, misalnya 25 tahun, 50 tahun, 100 tahun, sebagaimana yang diamalkan di setengah-tengah Negara lain, seperti United Kingdom, tidak diamalkan di sini.

  1. 3.      Hukuman Penjara Minimum

Pada masa ini Akta ini memperuntukkan hukuman penjara minimum sate tahun jika disabitkan kesalahan. Adalah dicadangkan supaya peruntukan ini disemak semula ke arah menghaouskannya, dan mengembalikan budibicara hukuman kepada hakim bicara.


Akta ini bertujuan untuk melindungi reputasi seseorang. Bagaimanapun, sebagaimana yang kits dapat lihat beberapa kes yang dibawa ke Mahkamah sejak beberapa tahun kebelakangan ini boleh membantutkan perkembangan kebebasan akhbar di Negara ini. Gantirosak yang dianugerahkan ‘ oleh Mahkamah yang terbesarnya meningkat hingga RM10 juta telah menggalakkan beberapa pihak untuk menuntut gantirosak yang ber umlah berjuta-juta ringgit. Sudah sampai masanya peranan wartawan diberi pengiktirafan sewajarnya. Dalam hal ini Mahkamah juga mempunyai peranan penting. Komen yang dibuat oleh wartawan yang melibatkan seseorang individu harus dilihat dalam konteks tertentu. Pada masa ini pemberat diberi kepada sejauh mana orang itu terkenal: lebih terkenal lebih besarlah anugerah gantirosak yang diperolehinya. Ujian yang harus dipakai ialah ujian public figure.

Jika seseorang itu public figure, mukanya harus lebih tebal. Dia tidak seharusnya mengambil tindakan saman fitnah dengan sewenang-wenang, dan jika dianugerahkan gantirosak, anugerahnya hendaklah nominal saja. Akta fitnah sepatutnya dilihat sebagai memberi perlindungan kepada private citizen, bukan public figure, seperti tokoh korporat atau ahli politik yang sememangnya terdedah kepada publisiti, baik maupun buruk.


Wartawan terdedah kepada Penghinaan Mahkamah di luar Mahkamah melalui laporan ataupun komen terhadap sesuatu kes. Walaupun terdapat perlindungan bersyarat dalam melaporkan berita Mahkamah, wartawan tetap terdedah kepada kemungkinan diambil tindakan kerana menghina Mahkamah.

Tidak lama dahulu ada cadangan daripada beberapa pihak untuk mewujudkan Akta Penghinaan Mahkamah, sebagaimana yang ada di United Kingdom dan India. Jika Akta sedemikian diwujudkan adalah disarankan supaya diberi perlindungan yang sewajarnya.


Kertas ini telah menghuraikan latarbelakang beberapa undang-undang yang khusus membabitkan akhbar. la juga mengenalpasti beberapa peruntukan di dalam Akta tertentu yang dirasakan harus disemak semula atau dipinda untuk menjadikan is lebih sesuai pads masa sekarang. Kertas ini merasakan undang-undang yang ada tidak perlu


dimansuhkan kerana terdapat unsur-unsur yang masih perlu dan relevan. Bagaimanapun, adalah dicadangkan beberapa peruntukan yang dirasakan tidak relevan lagi haruslah dipinda atau dimansuh.

Daripada perbincangan di atas dapat dilihat bahawa Perlembagaan Persekutuan

A CASE FOR MEDIA FREEDOM : Report of Suhakam’s Workshop on Freedom of the Media

memperuntukkan mengenai kebebasan bersuara dan ini merangkumi kebebasan akhbar. Bagaimanapun, kebebasan bersuara ini adalah tertakluk kepada sekatan dan batasan yang diperuntukkan dalam Perlembagaan dan juga undang-undang.

Soalan yang perlu ditanya ialah: Adakah dengan adanya sekatan dan batasan ini, kebebasan bersuara dan kebebasan akhbar di negara ini tidak wujud?

Sebagaimana yang dibincangkan di atas dan kes-kes yang ditunjukkan, kebebasan bersuara dan kebebasan akhbar secara mutlak sememangnya tidak wujud. Bagaimanapun, adakah kebebasan secara mutlak ini baik untuk negara? Sebagaimana yang dapat dilihat daripada kes-kes yang dikemukakan, tindakan yang diambil terhadap mereka yang melanggar batasan undang-undang ini adalah wajar.

Bayangkan apa akan berlaku jika negara tiada undang-undang berkaitan dengan rahsia rasmi. Sesesiapa saja dengan sewenang-wenang boleh membocorkan rahsia negara tanpa takut. Akan kucar-kacirlah negara jika ini dibenarkan berlaku. Apa yang perlu ialah kawalan terhadap batasan ini, supaya tindakan hanya diambil terhadap mereka yang membocorkan rahsia yang boleh menjejaskan keselamatan negara. Apa yang wartawan takutkan ialah tindakan mereka untuk mendedahkan rahsia yang berkaitan dengan tindakan rasuah pihak-pihak tertentu boleh disalahertikan.

Begitu juga dengan perkara-perkara yang berkaitan dengan Akta Hasutan, Akta Mesin Cetak dan Penerbitan, dan Kefitnahan.

Sayugia diingat bahawa fitnah adalah sesuatu tindakan terhadap individu dan ini menjejaskan reputasinya. Jika kebebasan bersuara digunakan secara sewenang-wenang, tentulah buruk padahnya. Orang akan merasa terancam kerana mereka mungkin terdedah kepada ancaman fitnah. Bagaimanapun, mereka yang patut mendapatkan perlindungan sebenarnya adalah warganegara biasa dan bukan public figure. Untuk tujuan ini perlindungan yang lebih diberikan kepada akhbar di bawah Akta Fitnah. Perlindungan yang diberikan kepada akhbar di bawah Penghinaan Mahkamah perlu diperkemaskan lagi.

Kesimpulannya, beberapa sekatan yang dikenakan oleh undang-undang adalah wajar walaupun ada pihak tidak menyetujuinya. Pada nada yang sama ada juga peruntukan yang perlu disemak semula. Dalam melaksanakan semua ini apa, yang penting diberi perhatian ialah keselamatan dan kestabilan Negara. Demokrasi tidak bermakna lagi jika Negara ini kacau-bilau dan pemerintahan tidak dapat mengawal keadaan. Apakah kebebasan bersuara dan kebebasan akhbar bermakna lagi setelah negara negara menjadi kucar-kacir? Adakah hanya pads ketika itu orang akan menghargai keselamatan dan kestabilan negara ini?

Kerajaan di bawah konsep semangat keperlembagaan perlu disekat dan dihadkan kuasanya, begitu juga akhbar. la tidak boleh mempunyai kebebasan mutlak; kebebasan akhbar bermakna kebebasan dalarn ruang lingkup undang-undang yang ditetapkan oleh Kerajaan. Dalam anabsis terakhir, Kerajaan bertanggungjawab kepada rakyat yang memilihnya, kerana kedaulatan terletak kepada rakyat.


Mohd Safar Hasim. 1996. Akhbar dan Kuala: Perkembangan Sistem Akhbar di Malaysia Sejak 1806. Kuala Lumpur. Penerbit Universiti Malaya.

Mohd Safar Hasim. 2002. Mengenali Undang-undang media dan siber. Kuala Lumpur. Utusan Publications and Distributors.

S.A. De Smith.1962. Constitutionalism in the Commonwealth Today. Vol. 4 Mal LR 205.

Perlembagaan Persekutuan, Perkara 10.

Akta Hasutan 1948.

Akta Rahsia Rasmi 1972.

Akta Mesin Cetak dan Penerbitan 1987.

Akta Keselamatan Dalam Negeri 1960.

Akta Kefitnahan 1957.

Teka dan Menang 2

October 24, 2009

1. Kera

Gambar ini diambil di laluan FSSK berhadapan dengan Studio Penyiaran PPMK pada 23 Okt. 2009. Mungkin kerana dunianya (hutan) sudah dibangunkan, kera ini terpaksa keluar dari hutan.

Sila teka dalam bentuk ayat menggunakan tidak lebih  empat perkataan saja. Jika tiada jawapan betul diterima saya akan beri clue… buat masa ini cuba dulu. Pelajar pertama menjawab dengan betul akan menerima hadiah buku bertajuk:

Komunikasi di Malaysia: Suatu Penelitian Awal Pendekatan Islam Hadhari

Penyunting: Mohd Safar Hasim dan Zulkiple Abdul Ghani



Teka dan Menang

Teka dan Menang

Undang-undang & Kebebasan Akhbar: Mencari Satu Perimbangan

October 18, 2009



Appendix 5




Undang-Undang dan Kebebasan Akhbar: Mencari Satu Perimbangan




OlehM ohd SafarH asim*,P rofesoKewartawanan Universiti K ebangsaan Malaysia


Kertas ini bertujuan untuk melihat beberapa undang-undang yang berkaitan dengan

akhbar seperti Akta Mesin Cetak dan Penerbitaru Akta Rahsia Rasmi, Akta Hasutan dan

sebagainya. Ia cuba melihat implikasi undang-undang itu, dengan merujuk kepada

beberapa peruntukan di dalam undang-undang berkaitan.

Selain itu ia mencadangkan beberapa peruntukan tertentu disemak semula, dipinda

atau dimansuhkan selaras dengan perkembangan era teknologi dan unfuk membawa

undang-undang ini supaya selaras dengan amalan demokrasi di Negara ini. Lebih-lebih

lagi kerana beberapa daripada undang-undang ini bermula sejak zaman colonial Inggeris


Kertas ini juga melihat peranan akhbar dalam konteks peranan kuasa keempat

(fourth estate). Ia menghujah bahawa Kebebasan Akhbar adalah tidak mutlak, begitu juga

Kerajaan. Supaya akhbar boleh memainkan peranan yang lebih baik, beberapa

perlindungan tertentu diberikan kepada akhbar dan beberapa peruntukan yang ada di

dalam beberapa buah akta kini disemak, dipinda atau dimansuhkan.

Keraiaan dam Semangat Perlembagaan

Malaysia adalah sebuah negara demokrasisi berparlimen yang mempunyai

perlembagaan bertulis yang dikenali sebagai Perlembagaan Persekutuan. Perlembagaan

ini memperuntukkan pengasingan tiga cabang pemerintah, iaitu Eksekutif, Perundangan

dan Kehakiman. Walaupun pengasingan antara Eksekutif dan Perundangan di Malaysia

tidak mutlak, namun demikian ia memenuhi keperluan konsep sekatan dan imbangan

oleh John Locke (1632-1704) konsep pengasingan kuasa sebagaimana yang dicetuskan

oleh Montesquieu (1689-1755) seorang ahli falsafah Perancis.




* Dr Mohd Safar Hasim ialah f rofesor Kewartawanan di Pusat Pengajian Media dan Komunikasi, Universiti

Kebangsaan Malaysi4 Bangi, Selangor. Kerja-kerja ini dibentangkan di Bengkel Kebebasan Media, anjuran

Suruhaniaya Hak Asasi Manusia Malaysia, pada 1 Ogos, 2002, di Kuala Lumpur.












, Perlembagaan bukan sekadar meletakkan asas bagaimana sesebuah Negara itu harus


Nwabueze (Constitutionalism in Emergent States) keraiaan adalah perlu tetapi

mewajibkan had ke atas kuasanya. selain itu s’A. De Smith antara lainnya menielaskan


terhadap hak-hak ururiyung dikuatkuasakan oleh sebuah badan kehakiman yang bebas’

Menurut Giovanni Sartori,semangatkeperlembagaandibawahperlembagaan

Ganrantiste atau perlembagaan tulen merangkumi perunfukan struktur dan rangka

sebuah kerajaan, yang iuga menetapkan sekatan-sekatan dan had-had terhadap kuasa

kerajaan, serta memperuntukkan hak asasi individu yan lebih penting lagi mekanisme

untuk melaksanakan kebebasan dan hak asasi tersebut’

oleh yang demikian dapat dilihat bahawa kerajaan Negara ini adalah sebuah

kerajaan yang dikawal oleh perlembagaan’ sebagai undang-undang asas dan utama’ Ia

mengamalkan konsep pengasingan kuasa. Antara Eksekutif dan Parlimen wujud konsep

kebertanggujawaban, iaitu Eksekutif bertanggugjawab kepada Parlimen’

Akhbar adalah suatu kuasa lain yang terletak di luar daripada tiga kuasa

pemerintahan sebagaiman ayan|dinyatakan di atas. Kuasa ini diharap boleh memainkan

peranan  “checks and balances”.Dis esetengahn egara Peranan ini mungkin boleh dimainkan

dengan lebih baik berbanding dengan Negara-negara lain’ Tetapi atas sebab-sebab

tertentu undang-undang diwuiudkan untuk mengawal kegiatan akhbar’ Kewuiudan

undang-undarg seu”giJmungkin menghalang atau menghadkan peranan akhbar dalam

konteks kebebasan akhbar. Namun, perlulah diingat bahawa jika kerajaan sendiri perlu

dihadkan kuasanya, kenapa akhbar tidak boleh dihadkan kegiatannya. Kerajaan yang

mempunyai kuasa tanpa iad mungkin boleh bertindak sewenang-wenan& begitu iuga

akhbar yang mempunyai kebebasan (yang boleh dilihat sebagai kuasa juga) tanpa had’



Kebebasan Akhbar dan Perlembagaan Persekutuan

Konsep Kebebasan Akhbar tidak wujud secara tersendiri di dalam Perlembagaan


bersuara atau kebebasan bercakap. Maksud kebebasan bersuara di sini termasuklah juga

kebebasan mengeluarkan fikiran. Konsep kekebasan bersuara ini diperuntukkan di

bawah Perkara 10(1Xa) Perlembagaan Persekutuan’





A CASE FOR MEDIA FREEDOM : Reporto f Suhakam’sW orkshopo n Freedomo f the Media




Tidak dapat dinafikan kebebasan bersuara, yang merangkumi kebebasan akhbar,

adalah asas penting kepada semua jenis hak dan kebebasan asasi yang lain dalam

Perlembagaan. Sebagai sebuah negara yang mengamalkan sistem demokrasi

berParlimerg kebebasan bersuara ini yang merangkumi juga kebebasan akhbar adalah

suatu konsep yang penting. Tanpa kebebasan bersuara, kehidupan masyarakat

demokratik seperti yang diamalkan di Malaysia tidak dapat dilaksanakan dengan

semPurna. Akhbar dan media lairy sebagai wadah menyampaikan fikiran merupakan

sebahagian daripada konsep kekebasan bersuara ini.

Ada dua perkara yang perlu diingat berkaitan dengan Perkara 10(1)(a) ini. Pertama,

kebebasan bersuara yang diperuntukkan di bawah Perkara 10(1)(a) ini adalah terpakai

kepada semua warganegara Malaysia sahaja.

Kedua, konsep kebebasan.bersuara ini bukanlah stratu,hak atau kebebasan yang

mutlak. Had atau sekatan terhadap kekebasan ini diperuntukkan di dalam Perlembagaan

Persekutuan, melalui Perkara 10(2)(a); dan undang-undang lain di Malaysi4 sebahagian

daripadanya akan diperkatakan di bawah ini.

Batasan di bawah Perlembagaan

Perkara 10(2Xa) Perlembagaan Persekutuan memperuntukkan bahawa Parlimen

boleh, melalui undang-undan& mengenakan had atau sekatan ke atas kebebasan

bersuara jika ia diperlukan atau mustahak. Ia juga memperuntukkan tujuh dasar seperti


. Kepentingan keselamatan Persekutuan atau mana-mana bahagiannya;

r Perhubungan keselamatan dengan negara-negara lain;

o Ketenteraman awam;

o Melindungi keistimewaan-keistimewaan Parlimen atau Dewan Negeri;

. Penghinaan terhadap Mahkamah;

o Fitnah;

o Perbuatan mengapi-apikan supaya dilakukan sesuatu kesalahan.

Had atau sekatan terhadap kebebasan bersuara sebagaimana yang diperuntukkan di

bawah Perkara 10(2)(a) Perlembagaan Persekutuan tidak boleh dipersoalkan oleh









mahkamah seperti yang diperuntukkan di bawah Perkara 4(2Xb) Perlembagaan

persekutuan. Ini bererti laur uau semakan kehakiman dibenarkan sebagaimana yang

disebut dalam Perkara (2xb)rbagi Sekatan yang dibuat terhadap kebebasan bersuara


Bolehlah diandaikan bahawa selain daripada tujuh dasar yang disebutkan ihr masih ada

ruang untuk mempersoalkannya di mahkamah’

selain itu, Perkara 10(4) Perlembagaan Persekutuan iuga telah memperuntukkan

sekatan-sekatan tertentu berhubung peruntukan-peruntukan di bawah Bahagian 3



Batasan di Bawah Undang-Undang

Kebebasan bersuara iuga dibatasi oleh undang-undang’ Di bawah ini dibincangkan

enam undang-undang p””ti”g yang perlu diketahui oleh orang ramai’



pemerintahan British East India Company di India sekitar


179oan. Peraturan dan


Dari tahun tersebut hingga tahun 1835, tiga buah Presidensi yatg dikuasai oeh East India

company, iaitu Bengal,il”dru, dan Bombay mengamalkan syltem penapisan yang ketat’

Akhbar-akhbar yang hendak dicetak mesti ditunjukkan terlebih dahulu kepada Keraiaan

presidensi berkenaan dan melalui satu proses penapisan sebelum ia dibenarkan dicetak’


beritanya dikeluarkan oi”n p*,ut Keraiaan. Amalan yang sama juga berlaku di Negeri-

Negeri Selat.




baru ini hanya memerlukan mesin cetak didaftar’ Pemansuhan penapisan ini


Singapote Free Press pada bulan Oktober 1835′

Dari tahun 1g35 hingga 1g20 tidak ada undang-undang yang mengawal a}:hbar atau





A CASE FOR MEDIA FREEDOM : Reporto f Suhakam’sW orlcshopo n Freedomo f the Media




dalam tahun 1857). Pada tahun 1920 Ordinan Mesin Cetak diperkenalkan di Singapura

(yang ketika itu menjadi pusat pemerintahan Negeri-Negeri Selat). Undang-undang ini

diperkenalkan berikutan kekacauan yang berlaku di Singapura. Yang melibatkan dua

kumpulan yang bertentangan, yang menggunakan akhbar. Undang-undang yang sama

diperkenalkan di Negeri-Negeri Melayu Bersekutu dalam tahun 1924, dan diikuti oleh

Negeri-Negeri Melayu Tidak Bersekutu satu per satu kemudiannya.

Di bawah Ordinan Mesin Cetak yang diperkenalkan di Negeri-Negeri Selat itu, sesiaPa

yang ingin memiliki dan mengguna mesin cetak perlu mendapatkan lesen yang

boleh diberi atas budibicara pemerintah ketika itu. Di bawah ordinan ini, pemilik dikehendaki

menjadi penapis akhbar yang mereka cetak. tni adalah peruntukan penting yang

wujud hingga ke hari ini.

Satu lagi peruntukan penting ialah permit penerbitan. Peruntukan ini digubal dalarrn

tahun 1939 apabila pihak pemerintah colonial di Singapura mula menghidu kegiatan

propaganda ]epun yang menubuhkan akhbar berbahasa Cina, ]epun, Inggeris dan


Pada tahun 1948, berikutan pemberontakan komunis Ordinan Mesin Cetak L948

diperkenalkan bagi seluruh Persekutuan Tanah Melayu yang bertujuan untuk memerangi

propaganda komunis. Akta Mesin Cetak dan Penerbitan 1.984 yang ada kini adalah satu

transformasi daripada Ordinan Mesin Cetak dan yang digabung dengan Akta Penerbitan

Yang Tidak Diingini 1958. Akta Mesin Cetak 7984 yang ada sekarang mempunyai tiga

mercutanda penting iaitu pelesenan mesin cetak, permit penerbitan, dan larangan

penerbitan berita palsu (yang ditambah melalui pindaan tahun 1987). Akta ini juga

memperuntukkan bahawa keputusan Menteri berhubung dengan Akta ini adalah

muktamad dan tidak boleh dibawa ke mana-mana mahkamah.

Sesiapa yang ingin menyimpan dan menggunakan mesin cetak perlu memperolehi

lesen daripada Kementerian Dalam Negeri. Penerbit pula mesti mendapatkan permit

penerbitan sebelum boleh menerbitkan akhbar, majalah atau apa-apa periodical.

Bagaimanapury oleh kerana terdapat “kelemahan” dalam undang-undang, ada penerbit

yang menerbitkan penerbitan berkala tanpa permit. Caranya ialah dengan tidak

menggunakan nama yang sama. Seolah-olah penerbitan itu sekali saja. Penerbitan sekali,

seperti buku tidak memerlukan permit penerbitan.

Akta ini menjadi sebuah akta “hidup” berikutan pindaan yang dibuat dalam tahun

1987 dengan memasukkan peruntukan berkaitan berita palsu. Di bawah peruntukan ini









sekurang-kurangnya empat orang telah dihadapkan ke mahkamah, iaitu Editor The

Bomeo Mail, Pung chen choon, aktivis masyarakat Irene Femandez, penulis Khalid Jefri

dan ahli politik Lim Guan Eng. setakat ini hanya kes Lim Guan Eng yang telah selesai dan

menjalani hukuman peniara 18 bulan. sebenarnya Lim Guan Eng dituduh di bawah dua

Akta iaitu Akta Hasutan dan Akta Mesin Cetak dan Penerbitan’


menyiarkan berita mengenai padri Kristian di Sabah’ Beliau telah Seksyen 8A mengenai

Berita Tidak Benar dari-segi Perlembagaan Persekutuan’ Persoalan itu diputuskan oleh

Mahkamah persekutuan bahawa ia tidak bercanggah. walaupun demikian kes ini masih

belum diputuskan. Sama ada sudah digugurkan tidak dapat dipastikan’


Akta ini “diperkenalkan” dalam tahun L948 sebagai usaha memerangi Pengganas



Negeri-negeri Selat.


menghasut sama ada melalui kata-kata, ucapan, perbuatan atau apa-apa penerbitan

sebagaimana yang diperuntukkan di bawah seksyen 3(1Xa) hingga seksyen 3(1)(Q, Akta

Hasutan L948.



menimbulkan perasaan udaL puashati di kalangan rakyat, membangkitkan permusuhan





selain itu, Akta ini juga memperuntukkan bagi kesalahan mencetak’ menjual’ mengedar


berkecenderungan menghasut juga adalah satu kesalahan di bawah Akta ini’ iaitu

Seksyen 4(1Xd).

Bagaimanapury Afcta ini mempunyai beberapa peruntukan pembelaan’ Antara





AC,,{SEFOR MEDI4FREEDOM:Rcportof Suhakam’sWorleshoponFreeilomthoefM eilia




atau tersilap dalam apa-apa langkahnya, Seksyen 3(2Xa). Manakala seksyen 3(2Xb)

menyatakanbahawa bukan satu kesalahan untuk menunjukkan kesilapan atau kecacatan

dalam sebarang Kerajaan atau perlembagaan yang diwujudkan oleh undang-undang

atau dalam perundangan atau dalam pentadbiran kehakiman dengan tuluan untuk

membetulkan kesilapan atau kecacatan itu. Walau bagaimanapun, Seksyen 3(1X0 tidak

boleh dipersoalkan kecuali pelaksana4nnya.

Beberapa orang telah didakwa di mahkamah di bawah Akta ini. Antaranya ialah Oh

Keng Seng, Melan Abdullah, Ooi Kee Saik, Fan Yew Teng Param Cumaraswamy dan

Mark Koding.

Beberapa prinsip undang-undang telah wujud berikutan kes-kes terhadap beberapa

orang di atas. Antara prinsip undang-undang itu ialah:

i. Niat adalah tidak relevan asalkan perbuatan atau sesuafu yang dikatakan atau

diterbitkan oleh seseorang itu mempunyai kecenderungan menghasut, kes

Pendakwaraya v Oh Keng Seng dan Melan Abdullah & Anor v Pendakwaraya.

ii. Pihak pendakwa tidak perlu membuktikan bahawa kata-kata oleh seseorang itu

yang mempunyai kecenderungan menghasut adalah benar atau palsu, kes

Pendakwaraya v Oh Keng Seng dan Pendakwaraya v Ooi Kee Saik. ]ika katakata

itu adalah bohong ia akan meningkatkan kemungkinan bahawa kata-kata

tersebut mempunyai kecenderungan untuk menghasut, kes Pendakwaraya v Oh

Keng Seng.

iii. Pihak pendakwaraya tidak perlu membuktikan bahawa kata-kata seseorang itu

yang mempunyai kecenderungan menghasut boleh mencetuskan huru-har4 kes

Pendakwaraya v Oh Keng Seng.

Ahli Parlimen tidak terkecuali daripada kuatkuasa Akta Hasutan ini. Sebagaimana

yang diketahui ahli Parlimen diberi kebebasan bercakap di bawah Perkara 63(2)

Perlembagaan Persekutuan. Namun kebebasan bercakap ini dibataskan oleh Perkara

63(4) Perlembagaan yang tidak mengecualikan ahli Parlimen daripada Akta Hasutan

1948. Mark Koding seorang ahli Parlimen dari Sabah telah didakwa di mahkamah kerana

perkara yang berkecenderungan meng\asut berikutan ucapan sulungnya di

Parlimen. Seorang lagi ahli Parlimen yang diambil tindakan di bawah Akta ini ialah Fan

Yew Teng yang didakwa sebagai editor The Roch,ekt erana menyiarkan artikel yang

berkecenderungan menghasut.









Sebagaimana yang dapat dilihat di atas hanya satu kes sahaiayangberkaitan dengan

wartawarr” iaihr kes Melan Abdullah. Dalaln kes ini Melan Abdullab seor:mg Ketua

Pengarang Utusan Melayu dan seorang sub-editor di aldrbar yang sama telah diambil

tindakan kerana sebuah artikel yang berkecendenrngan menghasut’


Sebagaimana Akta Hasutan 19118d an Akta Mesin Cetak dan Penerbitan 1984, Akta

Rahsia Rasmi 1972 iaga mempunyai seiarah Penggunaannya sebelum Perang Dunia

Kedua lagi. Akta Rahsia Rasmi yang pertama kali diperkenalkan di Negeri-Negeri Selat

iatahAkta Rahsia Rasmi, United Kingdom’

Akta ini bertuiuan mengawal serta melarang Penyebaran maklumat yang

dikelasifikasikan sebagai rahsia rasmi. Seksyen 2 Akta ini mengkelaskan dokumen da4

bahan sebagai Rahsia Besar, Rahsi+ Sulit dan Terhad.

Rahsia rasmi adalah dokumen penting Kerajaan yang pembocorannya boleh

menlejaskan keseLamatan negara. Oleh yang demikian sesiapa yang menerima rahsia

rasmi tanpa sah dan membocorkannya boleh didakwa di bawah Seksyen I Akta ini. Ada

dua kes yang melibatkan pembocoran rahsia ragni iaifu yang membabitkan dua orang

ahli politikiaitu Lim KitSiang (ketikaituseorang ahliParlimen) danDatuk Haii Dzulkifli

bin Datuk Abdul Hamid.

Datuk Dzulkifli Abdul Hamid telah didapati be$alah kerana membocorkan rahsia

berkaitan dengan pendatang tanpa izin Filtpina di Sabah. Kes ini telah mewuiudkan

prinsip undang-undang berikut:

i. tidak hiluog taraf rahsia sesuatu dokumen iika seseorang itu mencuri dan

menghantar maklumat dalan dokumen itu kepada secara tidak


ii. Kerahsiaan dokumen masih ada walaupun maklumatrya sudah diketahui


Dua orang wartawan tetah dihadapkan ke mahkamah. Mereka ialah Sabry Shariff,

dari New Straits Trmes dan |ames CIad dari Far Eastem Economic Review- I(eduadua

mereka dihukum denda.





A CASE fOR MEDIA FREEDOM : Report of Suhakamb Workshop on Freeilom of the Media




Selepas dua kes ini beberapa kejadian lain, Akta Rahsia Rasmi telah diperketatkan

dengan menjadi hukuman penjara minimum satu tahun bagi mereka yang disabitkan



Mahkamah diberi kuasa oleh Perkara 126 Perlembagaan Persekutuan dan Seksyen 13

Akta Mahkamah Kehakiman 1964 mengenai penghinaan terhadap mahkamah dan kuasa

untuk menjatuhkan hukuman ke atas mana-mana orang yang telah melakukan

penghinaan terhadapnya.

Penghinaan mahkamah boleh berlaku di dalam mahkamah dan juga di luar

mahkamah. Tindakan di luar mahkamah lebih cenderung untuk melibatkan penerbitan

seperti menyoal keputusan kehakiman atau menulis sesuatu yang boleh menjatuhkan

nama baik mahkamah. Antara kes yang terbaru termasuklah kes Chandra Sri Ram v

Murray Hiebert, dan kes Zainur Zakana.

Dalam kes Murray Hiebert, seorang wartawan Far Eastern Economic Review yang

menulis suatu artikel yang mempersoalkan mahkamah, telah didapati bersalah dan

dihukum penjara selama sebulan. Dalam kes kedua, Zainur Zakaria, seorang peguambela

Datuk Seri Anwar lbrahim, telah dikenakan hukuman tiga bulan penjara oleh Hakim

Augustine Paul. Zainur telah merayu ke Mahkamah Rayuan yang mengekalkan

hukuman itu. Bagaimanapun, Zainur berjaya dalam rayuannya ke Mahkamah

Persekutuan yang mengetepikan sabitan dan hukuman.


Undang-undang terhadap fitnah terdapat dalam dua bentuk, iaitu di bawah Kanun

Keseksaan dan sebagai suatu tort. Di bawah Kanun Keseksaan, seseorang itu boleh

didakwa dan jika didapati bersalah boleh dihukum hingga dua tahun penjara dan juga


Kertas ini memberi tumpuan kepada fitnah sebagai suatu tort sebagaimana yang

terkandung dalam Akta Fitnah L957. Banyak kes fitnah yang diambil tindakan dalam

mahkamah di Malaysia. Pada satu ketika ia menjadi begitu hangat kerana anugerah

gantirosak yang diberikan oleh mahkamah begitu tinggi hingga disebut sebagai “mega

suit”. Antara kes yang terkenal ialah tindakan yang diambil oleh Tan Sri Vincent Tan

terhadap penerbit, ketua pengaran& penulis dan pencetak majalah Malaysian Industry.









Kesemua sekali anugerah gantirugi berjumlah RM10 juta’ Berikutan dengan ini beberapa

kes lain juga dikemukakan oleh beberapa orang lain, antaranya oleh ahli politik’ ahli

perniagaan, dan penghibur. Pihak wartawan dan beberapa pihak lain termasuk Mailis

peguam, yang merasi


dengan tindakan ini, telah menggesa supaya Pihak tertentu

memberi perhatian kepada masalah ini’

sebagaimana yang diketahui, Akta Fitnah ini diwujudkan untuk melindungi Pihakpihakyangmerasa,





pembelaan fitnah yang tidak disengajakan’


Melayu Berhad, Tunbatuk Patinggi Haii Abdul Rahman Yafkub v Bre Sdn Berhad & lainlain

dan Azwan Ali v Sistem Television Malaysia Bhd’





berancang terhadap keselamatan dalam negeri. Yans didllati terlibat dalam kegiatan


pencegahan selama dua tahun tanpa bicara, dan tahanan ini boleh disambung selagi


Akta ini juga melibatkan penerbitan subversif, sebagaimana yang diperuntukkan dalam

Seksven ?2 – 30′




Etika Media dan Badan Pemantau

October 16, 2009

Etika Amalan dalam Media dan Badan Pemantau


 Kuliah ini menerangkan mengenai etika amalan dalam media. Ia juga melihat peranan badan pemantu atau watchdog terhadap peranan akhbar. Antara lainnya ialah melihat peranan yang dimainkan oleh SUHAKAM, Majlis Akhbar atau Majlis Media.

 Apa dia etika? Menurut Wikipedia, etika merujuk kepada piawai mantap mengenai apa yang betul dan apa yang salah yang menetapkan apa yang patut dilakukan oleh manusia, lazimnya mengenai hak, tanggungjawab, dan faedga kepada masyarakat, keadilan, atau kebaikan yang spesifik. Misalnya, etika, merujuk kepada piawai yang memaksa tanggungjawab untuk menghalang daripada merogol, mencuri, membunuh, menyerang, memfitnah dan menipu. Piawai etika juga termasuk menjunjung kebenaran, mengasihani, dan kesetiaan.(diakses pada 16 Okt. 2009).

 Etika media ialah garis panduan yang digunakan oleh media sebagai panduan amalan yang baik oleh media. Setiap syarikat media mungkin ada garis panduan ini untuk dijadikan panduan oleh kakitangannya. Begitu juga industri media. Etika ini ini boleh diwujudkan oleh badan-badan professional dan juga kesatuan sekerja. Di Malaysia, Institut Akhbar Malaysia ada mewujudkan tatasusila kewartawanan sebagai panduan kepada para wartawan di negara ini (Sila rujuk garis panduan yang terkandung dalam Tatasusila Kewartawanan ini (Lihat buku Akhbar dan Kuasa, halaman 344-345). Selain itu, Kesatuan Wartawan Kebangsaan (NUJ) juga mempunyai kod etika untu wartawan. Oleh kerana tidak ada badan untuk mengawas kepatuhan kepada Tatasusila Kewartawanan IAM atau Kod Etika NUJ, tidaklah diketahui sama ada wujud kepatuhan atau tidak.

 Bagaimanapun, ada perkara-perkara yang boleh dianggap sebagai bidangkuasa etika kini menjadi sebahagian daripada undang-undang. Misalnya, finah. Jika dilihat daripada beberapa kes berkaitan dengan fitnah, kita dapat satu gambaran bahawa sedangkan undang-undang pun boleh dilanggar oleh wartawan (kebanyakan kes wartawan didapati bersalah), apa pula halnya dengan etika.

 Perkara-perkara yang menjadi tumpuan Tatasusila Kewartawanan Malaysia ialah:

 Laporan hendaklah benar;

Melaporkan secara jujur dan mengkritik secara saksama;

Wartawan hendaklah menggunakan cara yang betul untuk mendapatkan berita, gambar, filem dan dokumen;

Kesalahan laporan hendaklah dibetulkan;

Merahsiakan sumber berita;

Menghindari laporan berita yang bercorak perkauman dan yang bertentangan dengan tatasusila masyarakat Malaysia;

Wartawan hedaklah memahami undang-undang Malaysia.



 Badan pemantau media lazimnya merujuk kepada badan seperti Majlis Akhbar atau Majlis Media. Di Malaysia, kedua-dua badan ini masih belum wujud. Walaupun terdapat gesaan untuk penubuhannya, ia masih belum  Berjaya diwujudkan kerana ia mendapat tentangan daripada wartawan, khususnya Kesatuan Wartawan Kebangsaan. Penentangan ini berkait dengan pandangan bahawa Malaysia memmpunyai undang-undang yang mengawal akhbar. Oleh yang demikian, para wartawan merasakan sebuah badan lain tidak diperlukan kerana ia menjadi satu lagi lapisan kawalan.

 Majlis Akhbar mempunyai sejarah yang agak panjang di dunia ini. Sweden adalah Negara pertama mewujudkan  Majlis Akhbar pada tahun 1916. Pihak yang menubuhkan Majlis Akhbar Sweden merasa perlu untuk menubuhkan badan ini kerana di Sweden tidak ada undang-undang untuk mengawal akhbar. Ringkasnya, negara itu mengamalkan kebebasan akhbar. Ia merasa akhbar perlu dikawal walaupun bukan secara-undang tetapi secara sukarela oleh industri itu sendiri. 1947. Bentuk Majlis Akhbar di UK ini berubah menjadi Suruhanjaya Aduan Akhbar. Amerika Syarikat juga mecuba mewujudkan sebuah Majlis Akhbar, tetapi ditutup kerana ia dianggap bercanggah dengan amalan kebebasan akhbar.

 Selain  Sweden, United Kingdom juga mewujudkan Majlis Akhbar pada tahun

 Kini terdapat banyak majlis akhbar atau majlis media yang ditubuhkan di seluruh dunia bertujuan untuk menjadikan akhbar atau penyiaran lebih bertanggungjawab. Ini termasuk negara-negara yang mempunyai undang-undang yang mengawal akhbar.

 Selain itu tugas memantau perjalanan akhbar dan penyiaran dibuat juga oleh badan-badan lain sama ada di peringkat negara, atau antarabangsa. Di Malaysia, wujud apa yang dipanggil sebagai Centre for Independent Journalists (CIJ). Badan ini lebih melihat tindakan yang diambil oleh kerajaan terhadap media. Selain itu, Suruhanjaya Hak Asasi Manusia juga bertindak sebagai pemantau. Tetapi peranannya tidaklah besar sangat.

 Di peringkat rantau, terdapat sebuah badan pemantau yang bernama South East Asia Press Association (SEAPA) yang bertindak sebagai badan pemantau di pihak wartawan.

 Di peringkat antarabangsa, UNESCO memberi banyak perhatian kepada kegiatan akhbar dan penyiaran khususnya yang berkaitan dengan kebebasan akhbar/media. Atasa dayausaha UNESCO,  pada 3 Mei setiap tahun diistiharkan Hari Kebebasan Akhbar Sedunia Bangsa-Bangsa Bersatu dan dirayakan di seluruh dunia. Malaysia juga merayakan hari tersebut. Tujuan utama perayaan itu ialah untuk mengalakkan perkembangan kebebasan akhbar di Malaysia,yang dilihat tidak mengamalkan kebebasan akhbar sepenuhnya.


  1. Wikipedia (akses 16 Okt. 2009)
  2. Mohd Safar Hasim. 1996. Akhbar dan Kuasa.

All good things are difficult to achieve; all bad things are easy to get. Morarji Desai, former Prime Minister of  India.

Realize that there are not hopeless situation; there are only people who take hopeless situations – Norman Vincent Peale. 

Dipetik daripada Inspirational Quotes by World’s Greatest Personalities. Author Ganesh M.