Permulaan Sistem Akhbar di Malaysia

Permulaan Sistem Akhbar di Malaysia – Bahagian 2
 

 

 

Kertas ringkasan ini akan menyentuh dua mercu tanda penting dan peristiwa di belakangnya:

1. Pelesenan Mesin Cetak bermula 1920.

2. Permit Penerbitan bermula 1939.

Ada sekurang-kurangnya tiga peristiwa penting yang mencorakkan sistem akhbar di negara ini.

Yang pertama ialah Revolusi terhadap Maharaja China mulai tahun 1911 , Perang

Dunia Pertama dan Perang Dunia Kedua.

Pada amnya, akhbar di Straits Settlements menikmati kebebasan akhbar selama 85 tahun dari

tahun 1835 hingga 1920. Bagaimanapun, selepas menghadapi kejadian-kejadian yang tidak

diingini oleh akhbar-akhbar vernakular, khususnya akhbar berbahasa Cina di Singapura mulai

tahun 1911, Penasihat Cina pada waktu itu telah meminta Kerajaan Straits Settlements,

mengadakan kawalan terhadap akhbar. Ini berlaku berikutan pergaduhan yang berlaku khasnya

di kalangan masyarakat Cina di Singapura kerana wujud dua belah pihak, yang menyokong dan

yang menentang Maharaja China sejak tahun 1911 berikutan pemberontakan terhadap Maharaja

itu.

Akhbar telah menjadi medan pertarungan yang menyebabkan berlaku pergaduhan di kalangan

masyarakat Cina di Singapura dan juga di Kuala Lumpur.

Undang-undang yang digubal ialah Printing Presses Ordinance 1920. Mereka yang ingin

memiliki dan menggunakan mesin cetak diperlukan memiliki suatu lesen mesin cetak.

Permohonan perlu dibuat kepada Kerajaan terlebih dahulu dan ia boleh ditolak. Jika ditolak

rayuan boleh dibuat kepada Governor.

Sudah semestinya pihak akhbar menentang tindakan Kerajaan ini. Akhbar-akhbar berbahasa

Inggeris adalah antara yang menentang kuat kerana mereka merasa tidak terlibat. Akhbarakhbar

Inggeris memberi berbagai alasan. Akhirnya, akhbar berbahasa Inggeris berjaya kerana

undang-undang itu memberi peruntukan kepada Governor untuk mengecualikan mana-mana

mesin cetak daripada operasi undang-undang itu.

Selepas undang-undang itu diwartakan, mesin cetak yang mencetak akhbar berbahasa Inggeris

dikecualikan daripada kuatkuasa undang-undang itu. Akhbar berbahasa Inggeris pada waktu itu

 

 

ialah The Straits Times, Singapore Free Press, Singapore Tribune, semua diterbitkan di, Singapura; The Penang Gazette dan The Straits Echo diterbitkan di Pulau Pinang.

Anehnya, apabila pertama kali arahan dibuat terhadap pengecualian itu, dalam warta kerajaan

disebut akhbar-akhbar berbahasa Inggeris itu dikecualikan. Sebenarnya, yang dikecualikan ialah

syarikat mesin cetak yang mencetak akhbar-akhbar itu yang dikecualikan. Perkara ini dibetulkan

kemudian selepas disedari kesilapannya.

Yang anehnya juga, akhbar yang hendak dikawal tetapi kenapa mesin cetak yang dikawal?

Undang-undang yang sama diperkenalkan di Federated Malay States dalam tahun 1924 yang

dikenali sebagai Printing Presses Enactment 1924.

Pelesenan mesin cetak merupakan mercutanda pertama dalam undang-undang mesin cetak.

Mercutanda kedua ialah permit penerbitan.

Permit penerbitan dimasukkan dalam Ordinan Mesin Cetak 1920 pada tahun 1939 sebagai usaha

untuk mengawal pengaruh Jepun menjelang Perang Dunia Kedua.

Pihak Cawangan Khas telah dapat menghidu tindakan Jepun untuk menjadikan Singapura

sebagai tempat melancarkan propaganda sebagai persediaan peperangan itu. Beberapa buah

akhbar Jepun diwujudkan di Singapura. Selain itu akhbar berbahasa Cina juga dikenalpasti

dibiayai oleh Jepun untuk tujuan yang sama. Sebuah akhbar berbahasa Inggeris juga diterbitkan

dikenali sebagai Singapore Herald. Langkah terakhir Jepun ialah membeli sebuah akhbar

berbahasa Melayu.

Lengkah mengawal propaganda Jepun ini dilakukan dengan memasukkan peruntukan “permit

penerbitan” dalam undang-undang itu. Peruntukan ini membolehkan pihak pemerintah untuk

memasukkan syarat bahasa di dalam sebarang permohonan untuk menerbitkan akhbar. Dengan

cara ini kerajaan dapat mengawal bahasa apa yang boleh digunakan oleh penerbit akhbar.

Kedua-dua mercutanda ini kekal dalam undang-undang mesin cetak hingga sekarang di

Malaysia.

Sila baca Bab 9 hingga 13 buku Akhbar dan Kuasa: Perkembangan Sistem Akhbar di Malaysia

Sejak 1806 untuk maklumat lanjut.

 

.

4 Responses to “Permulaan Sistem Akhbar di Malaysia”

  1. Abdul Kadir Says:

    Sejarah pemulaan industri kommunikasi di tanah air panjang untuk diperbincangkan. Setiap industri juga perlu ada permulaan dan perkembangan mengikut kitaran semasa, dasar dan sekatan. Mungkinkah desebabkan Tanah Melayu kerap di jajah menyebabkan kita sukar membentuk dasar kommunikasi mengikut acuan tersendiri?

  2. Mohd Safar Hasim Says:

    27 Sept. 2009

    Sdr A Kadir.

    Terima kasih kerana memberi komen mengenai permulaan sistem alkhbar di Malaysia.
    Persoalan ini cukup menarik. Mungkin saya perlu memberi jawapan yang lebih terperinci dalam satu posting yang lain.
    Buat masa ini biarlah saya katakan bahawa pembentukan undang-undang dan dasar berlaku dalam masa penjajahan Inggeris sahaja. Belanda dan Portugis tidak meninggalkan apa-apa dari segi undang-undang dan dasar yang dibawa hingga ke hari ini.
    Sistem media di negara ini bermula dengan pengenalan mesin cetak dalam tahun 1806. Jepun juga tidak meninggalkan apa-apa dari segi dasar dan undang-undang. Mungkin dari segi semangat untuk kemerdekaan.
    Dilihat dari sudut industri, terdapat industri persuratkhabaran (media cetak), penyiaran (media elektronik– radio dan tv), dan media baru (internet). Akhbar bermula 1806, radio 1930an, tv 1963, media baru 1990an. Pertambahan industri dari semasa ke semasa memerlukan perubahan dasar dan undang-undang tetapi ia masih dalam kerangka yang dipersetujui pada satru-satu ketika.
    Cabaran membentuk dasar komunikasi dalam acuan tersendiri lebih disebabkan oleh apa yang disebut sebagai persetujuan mengikut “acuan tersendiri”. Di sinilah letaknya masalah itu. Kepelbagaian bangsa, agama, kepercayaan tentang kebebasan media merupakan satu cabaran besar.

    Safar

  3. Abdul Kadir Says:

    -Teori normatif
    -Teori Autoritarian
    -Teori Kebebasan
    -Teori Komunis

    Teori d atas di kemukakan oleh Siebert dan diperbincangkan sehingga kini. Saya rasakan ketia-tiga teori ini membantu industri kommunikasi.

    Menurut Merrill – ke 4 teori di atas tidak sejajar kerana Teori Tanggungjawab Sosial bebeza dg Autoritarian,Kebebasan dan Komunis
    namun apa yg penting gabungan teori ini telah membentuk kepercayaan kerajaan pemerintah di sesebuah negara.

  4. Mohd Safar Hasim Says:

    27 Sept. 2009

    Sdr A Kadir,

    Sila baca tulisan saya mengenai perkara ini dalam Bab 2, Akhbar dan Kuasa: Perkembangan Sistem Akhbar di Malaysia sejak 1806.

    Safar

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s


%d bloggers like this: